Internet και ανθρώπινη αποξένωση
24 Όκτ 09 - 21:47Το Διαδίκτυο αποτελεί πλέον τη μεγάλη λεωφόρο των πληροφοριών και ιδεών που διαπερνά όλο τον κόσμο. Σήμερα περίπου ο 1 στους 5 κατοίκους της Γης (17-20%) σερφάρει στο Ιντερνέτ. Στην Ευρώπη το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε 60% περίπου, στις ΗΠΑ ξεπερνά το 70%, ενώ στην Ελλάδα πρέπει να έχει φθάσει το 50%.
Το Διαδίκτυο έχει γίνει πλέον μέρος της καθημερινής ζωής των ανθρώπων, ιδιαίτερα στις αναπτυγμένες χώρες. Γι’ αυτό και αποτελεί έναν πολύ πιστό καθρέπτη των συνηθειών, της νοοτροπίας και της ψυχολογικής κατάστασης του σύγχρονου ανθρώπου, προσφέροντας πολύτιμο υλικό για κοινωνιολογικές μελέτες.
Το ερέθισμα για το παρόν σημείωμα έδωσε η σημερινή φοβερή είδηση στην Ελευθεροτυπία (http://www.enet.gr/?i=news.el.episthmh-texnologia&id=94965) για μία βρετανική έρευνα σχετικά με την εξάρτηση των ανθρώπων από τις νέες τεχνολογίες και τις ψυχοπαθολογικές επιπτώσεις από τυχόν στέρησή τους.
Αναφέρω χαρακτηριστικά :
‘Σύμφωνα με την έρευνα της εταιρείας The Future Laboratory, δύο στους τρεις ανθρώπους όταν βρεθούν σε ένα μέρος όπου το κινητό τους δεν έχει σήμα ή όταν η σύνδεσή τους στο Διαδίκτυο διακοπεί λόγω βλάβης, σύντομα καταλαμβάνονται από εκνευρισμό και άγχος. Όσον αφορά τους λόγους για τους οποίους ο αποκλεισμός από την τηλεφωνική ή τη διαδικτυακή επικοινωνία γεννά άγχος, οι ερωτηθέντες στην πλειονότητά τους (το 36%) το απέδωσαν στην αδυναμία επικοινωνίας με τους οικείους τους, το 31% στην αδυναμία διεκπεραίωσης των επαγγελματικών τους υποχρεώσεων, ενώ το 27% στην αδυναμία επικοινωνίας με τους φίλους τους. Σύμφωνα με τον Βρετανό ψυχολόγο James Brook, προκαλείται από ένα αίσθημα αποκλεισμού από το παρόν. Οι νέες τεχνολογίες της επικοινωνίας έχουν εθίσει τους ανθρώπους σε μια διεστραμμένη αντίληψη του παρόντος. Έτσι, κάθε αποκοπή ή διακοπή επαφής με τον καλπάζοντα κόσμο των sms, των e-mail ή του Facebook, για τους περισσότερους ανθρώπους ισοδυναμεί με κοινωνική ανυπαρξία: όταν δεν επικοινωνείς, είσαι δυνητικά ανύπαρκτος! Από την άλλη πλευρά, η έρευνα αυτή έδειξε ότι ένας όχι ευκαταφρόνητος, αν και σαφώς μικρότερος, αριθμός ατόμων θεωρεί «απελευθερωτική» την προσωρινή διακοπή κάθε μορφής επικοινωνίας με την οικογένεια (29%) και με το εργασιακό περιβάλλον (28%).’
Από τη μία πλευρά, λοιπόν, εθισμένοι στην τηλεφωνική και ιντερνετική επικοινωνία με συνέπεια έντονο άγχος όταν αυτή διακόπτεται για κάποιο λόγο. Από την άλλη, λυτρωτική η προσωρινή διακοπή της επικοινωνίας με την οικογένεια ή το εργασιακό περιβάλλον. Ουάοου !!! Τόσο καλά λοιπόν. Είναι δυνατόν το Διαδίχτυο να ενώνει και συγχρόνως να απομακρύνει τον κόσμο μεταξύ του ; Είναι δυνατόν να εθίζει η χρήση του και να προκαλεί συμπτώματα στέρησης η απρόσμενη διακοπή του ; Ή μήπως είναι περίεργο που ορισμένοι νιώθουν από τη μεγάλη χρήση του Ιντερνέτ ‘σκλάβοι’ και υπό στενή παρακολούθηση επιθυμώντας την περιοδική διακοπή του ;
Όπως με κάθε νέα τεχνολογία, φαίνεται πως το καλό ή το κακό αποτέλεσμα που αυτή μπορεί να έχει τελικά εξαρτάται από τη χρήση που της κάνουμε. Λόγω των σχετικά λίγων περιορισμών που διέπουν τη πρόσβαση και τη χρήση του, το Διαδίκτυο παρέχει ένα καταπληκτικό φόρουμ για την ελεύθερη ανταλλαγή πληροφοριών, ιδεών και μπορεί να γίνει μέσο προσωπικών γνωριμιών για ανθρώπους που κατοικούν στα άκρα του πλανήτη. Είναι προσωπική μου πεποίθηση ότι το ανθρώπινο δυναμικό μπορεί να υλοποιηθεί μόνο μέσα από την παγκοσμιοποίηση των ιδεών και είμαι ενθουσιασμένος με τις δυνατότητες του Διαδικτύου για να αλλάξει δραματικά τη παγκόσμια κοινωνία μας προς το καλύτερο. Ωστόσο, δεν μπορώ να αγνοήσω τις πιθανές ανεπιθύμητες αρνητικές συνέπειες που αυτό φαίνεται να έχει.
Υπήρξε πολύς λόγος για τη "νέα εποχή της πληροφορίας." Αλλά λίγοι όμως αναφέρονται στο γεγονός ότι το Διαδίκτυο μπορεί να είναι υπεύθυνο για την προώθηση του κατακερματισμού της κοινωνίας και της συνακόλουθης αποξένωσης των χρηστών του. Ο κατακερματισμός της κοινωνίας φυσικά δεν ξεκίνησε με το Ιντερνέτ. Έγινε ιδιαίτερα αισθητός μεταπολεμικά με την εξατομίκευση του τρόπου ζωής που βασίσθηκε στη χρήση του αυτοκινήτου, την επέκταση των ιδιωτικών κατοικιών στα προάστεια και τη καταναλωτική φρενίτιδα που συνόδεψε την υλική πρόοδο και τον νεοπλουτισμό. Έτσι, ακόμη και πριν από την ευρεία δημοτικότητα του Διαδικτύου, οι λαοί με την αστικοποίηση είχαν ήδη αρχίσει να αποστασιοποιούνται από τις άλλοτε διευρυμένες οικογένειές τους και τους γείτονές τους. Η ζωή τους κινιόταν μεταξύ της εντατικής εργασίας, της συνεχούς μετακίνησής τους (σπίτι-εργασία-σπίτι) και της βόλτας στα μαγαζιά για αγορές (ο ναός της κατανάλωσης). Τα δε Σαββατοκύριακα ερχόταν η μαζική έξοδος από το άστυ με το ιδιωτικό αυτοκίνητο. Οικογένεια και λίγες παρέες ήταν όλη η κοινωνική τους ζωή, το έλλειμμα της οποίας φρόντιζε να υποκαταστήσει το τηλέφωνο, το ραδιόφωνο και η τηλεόραση. Όχι τυχαία, ο ανατρεπτικός γαλλικός Μάης είχε προτάξει με επιτυχία ως βασικό σύνθημα αφύπνισης του παθητικοποιημένου κόσμου το ‘metro, boulot, dodo’ που απηχούσε επακριβώς την καθημερινή μονοτονία και επαναλαπτητικότητα της ζωής του. Ότι, δηλαδή, ακριβώς οι άνθρωποι ζούσαν για να εργάζονται και να κοιμούνται και όχι για να χαίρονται τη ζωή και να αναπτύσσουν τις μεταξύ τους σχέσεις.
Όμως, η ζωή προχώρησε και οι άνθρωποι επανήλθαν σε αυτό που τόσο γλαφυρά περιγράφει το βίντεο του Yuri στο post του Τάκη Αθανασόπουλου ‘Πολυεθνικές Εταιρίες’ (enetδιάλογοι) ως εξαντλητική εργασία, ψώνια και τηλεοπτικό θέαμα (κατά το ρωμαϊκό ‘άρτος και θεάματα’). Τις τελευταίες 2-3 δεκαετίες, κινητά και διαδίχτυο εισέβαλαν στη ζωή μας διευρύνοντας τις πρακτικές επιλογές μας για επικοινωνία. Όμως, η πιο εύκολη και άμεση επικοινωνία έγινε ακόμη πιο απόμακρη, αφού ο κόσμος ανέπτυσσε πια on-line σχέσεις χωρίς να εγκαταλείπει τα σπίτια του. Και εις βάρος του χρόνου που διαφορετικά θα είχε διαθέσιμο για τη συμμετοχή σε άλλες δραστηριότητες με φίλους, γείτονες ή ομάδες ανθρώπων με κοινά ενδιαφέροντα και όπου θα μπορούσε να προωθήσει την αίσθηση της κοινότητας σε χωριά, πόλεις και μεγαλουπόλεις.
Είχα πρόσφατα μια συζήτηση με ένα φίλο που έχει αυτό που περιγράφεται ως «πρόβλημα» με το Internet. Όταν τον ρώτησα να μου το περιγράψει, είπε ότι ήταν εθισμένος ότι καθόταν καθημερινά πολλές ώρες το 24ωρο στο pc, ότι ένιωθε σαν αλκοολικός, και ότι "ανάγκασε" τον εαυτό του να διακόψει για ένα διάστημα εντελώς τη χρήση του γιατί ένιωθε πως κινδύνευε να χάσει την αίσθηση της πραγματικότητας του, κάτι που τον έκανε να αισθάνεται μοναξιά και κατάθλιψη.
Μου φαίνεται τραγικό ότι ένα τόσο ισχυρό εργαλείο όπως το Διαδίκτυο που αποτελεί μια ευκαιρία για την προώθηση της απόκτησης και εφαρμογής της γνώσης, να χρησιμοποιείται καταχρηστικά από τόσους ανθρώπους με συνέπεια τον εθισμό και τη στρέβλωση της πραγματικότητας τους. Οι εικονικές υπάρξεις και καταστάσεις που δημιουργούνται από ορισμένους χρήστες μέσα από τις on-line συζητήσεις, το σεξ στον κυβερνοχώρο, τις επισκέψεις στα καταστήματα, τα ταξίδια κλπ στην πραγματικότητα είναι φαντασιωτικές διέξοδοι που επιδεινώνουν μία ήδη δυσάρεστη ψυχοπαθολογία. Πρόκειται για το είδος της εκ του ασφαλούς και ανώδυνης ή εύκολης ή επιφανειακής επικοινωνίας που δεν περιέχει φυσική επαφή ή ψυχική επένδυση στον άλλο. Όπως δεν περιλαμβάνει την αμεσότητα της γνωριμίας μαζί του. Η ανωνυμία και η απόσταση λειτουργούν προστατευτικά για το φοβισμένο να έλθει σε επαφή άτομο. Στη διαδικτυακή συζήτηση η επαφή είναι απρόσωπη. Το αίσθημα απουσιάζει. Κατ’ επέκταση απουσιάζει και το βίωμα. Ο άνθρωπος δεν αναλαμβάνει το κόστος της προσπάθειας να γνωρίσει και να επενδύσει στον άλλο. Δεν διατρέχει τον κίνδυνο να απογοητευτεί μαζί του. Στερείται, όμως, εφόσον η συζήτηση δεν καταλήξει σε φυσική γνωριμία και την πραγματική χαρά και ευτυχία της διαπροσωπικής σχέσης. Οι σχέσεις που αναπτύσσονται και παραμένουν σε διαδικτυακή μορφή είναι σχέσεις αυτοαποκλεισμού και εγκλωβισμού στο χώρο της φαντασίωσης. Δεν κοστίζει σε τίποτα η μεθαυριανή διακοπή της επικοινωνίας για τον απλούστατο λόγο ότι δεν βασίστηκε σε κάποια πραγματική ανθρώπινη σχέση αυτή η επικοινωνία. Ουσιαστικά απομακρύνει και αποξενώνει τους ανθρώπους αντί να τους φέρνει κοντύτερα.
Για όποιον αμφιβάλλει για τα υψηλότερα επίπεδα αλλοτρίωσης στα οποία οδηγεί μέσω των νέων τεχνολογιών τον άνθρωπο η κοινωνία, δεν έχει παρά να παρατηρήσει την προσκόλληση των νέων παιδιών στα ηλεκτρονικά παιχνίδια που κατεβάζουν από το διαδίκτυο, την τυποποιημένη και κωδικοποιημένη γλώσσα που χρησιμοποιούν στις μεταξύ τους επαφές και τον συχνά αυτοματοποιημένο τρόπο έκφρασης στις ζωντανές συναντήσεις τους (βλ παράλληλες συζητήσεις μεταξύ τους και με τρίτους στα κινητά τηλέφωνα ή στα msn).
Αυτό είναι το τραγικό με το Ιντερνέτ και τα κινητά στη σημερινή άρρωστη κοινωνία μας. Δίνουν εκ του ασφαλούς τεχνητές ‘λύσεις’ διευκολύνοντας στο μεγάλωμα της απόστασης στην μεταξύ τους επικοινωνία. Νομίζω ότι το κλειδί για την αξιοποίηση των δυνατοτήτων του Διαδικτύου είναι στην προηγούμενη επίτευξη ισορροπίας στη ζωή μας. Ωστόσο, όπως και τα περισσότερα πράγματα, είναι πιο εύκολο να το λές από το να το κάνεις πραγματικότητα.
20 Σχολια
Πιο δημοφιλή
- Συνολικά
- Σήμερα
- Σχόλια
-
Σχόλια (133)
-
Σχόλια (106)
-
Σχόλια (99)
-
Σχόλια (2) -
Σχόλια (0)
-
Σχόλια (55)
-
Σχόλια (0)
-
Σχόλια (2)
-
Σχόλια (72)
Από το Enet.gr
Τελευταία σχόλια
-
Αγαπητέ Αφώτιστε Φιλέλληνα, ενδιαφέρον το σχόλιό σου, αλλά δεν αντιστοιχεί στο σ...
-
ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΣΑΣ!
-
Αυτό λέω κι εγώ, jboy...
Μια πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη για τους χρήστες των υπολογιστών και του διαδικτύου, έχει γίνει απ' το Παρατηρητήριο για την κοινωνία της πληροφορίας, όπου βέβαια τα νούμερα είναι ελαφρώς διαφορετικά απ' αυτά που δίνεις.
http://www.observe.gr/files/meletes/InternetUsers2007_FINAL.pdf
Επίσης στις 27-29 Νοεμβρίου 2009, θα γίνει στην Λάρισα, το 1ο Πανελλήνιο Διεπιστημονικό Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης της Διαταραχής Εθισμού στο Διαδίκτυο, με θεματικές ενότητες:
Εθισμός στο Διαδίκτυο
Ψυχοπαθολογία και διαδίκτυο
Διαδικτυακά παιχνίδια
Αυτοκτονίες και διαδίκτυο
Παρενόχληση-εκφοβισμός στο διαδίκτυο
Η επικοινωνία στο διαδίκτυο
Οι κοινότητες στο διαδίκτυο
Η σεξουαλικότητα στο διαδίκτυο
Η παιδοφιλία στο διαδίκτυο
Ποινικό δίκαιο και διαδίκτυο
Ηλεκτρονικό Έγκλημα
Η Ασφαλής πλοήγηση στο διαδίκτυο
Ο ρόλος της εκπαίδευσης στην ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο
Η βία στο Διαδίκτυο
Πληροφορίες εδώ http://congress2009.hasiad.gr/index.html
Η πρόσκληση για το συγκεκριμένο συνέδριο υπάρχει και στην ιστοσελίδα του Πανεπιστήμιου Θεσσαλίας.
http://www.uth.gr/ekdiloseis/337-20091001synedrio
Σε ευχαριστώ Μαγνήτη για τη παρέμβασή σου. Πολύ χρήσιμες οι πληροφορίες αυτές. Τα στοιχεία που παραθέτω πράγματι απέχουν κάπως από του Παρατηρητηρίου, όχι όμως σημαντικά. Βλέπεις, το Παρατηρητήριο χρησιμοποιεί στοιχεία του 2007, ενώ εγώ βρήκα στοιχεία της Eurostat για δύο χρονιές (2000 και 2006) υπολόγισα την μέση ετήσια αύξηση και έκανα μία προβολή με αυτήν στο 2009 για να υπολογίσω πόσο είναι σήμερα. Από την άποψη αυτή και συγκρίνοντας με άλλες πηγές (πχ http://www.internetworldstats.com/top20.htm ) νομίζω ότι το 50% που λέω για την Ελλάδα είναι απολύτως ρεαλιστικό, ενώ έχω μάλλον υποτιμήσει την ΕΕ (68%) τις ΗΠΑ (74%) και τον κόσμο συνολικά (24%). Όμως, το θέμα του άρθρου δεν είναι τα νούμερα, τα οποία απλώς μαρτυρούν πόσο έντονη είναι η ελκυστικότητα και πόσο μεγάλη η χρηστικότητα του Διαδικτύου, αλλά η επίδρασή του στις ανθρώπινες σχέσεις και στον ανθρώπινο ψυχισμό. Να δούμε, λοιπόν, τι θα προκύψει από το Διεπιστημονικό Συνέδριο του Νοεμβρίου. Θα έχει νομίζω εξαιρετικό ενδιαφέρον.
Κώστα, το 1998 εργαζόμουν στην εφημερίδα NetControl και δουλειά μου ήταν να επισκέπτομαι διάφορα site και να γράφω τις εντυπώσεις μου. Ένα από τα πρώτα πράγματα που ανακάλυψα ήταν ότι οι πιο δημοφιλείς κυβερνοχώροι, παγκοσμίως, σχετίζονταν με το πορνό. Μου το είχαν πει οι συνάδελφοι, το υποψιαζόμουν κι από μόνος μου, αλλά το είδα και με τα ίδια μου τα μάτια. Οι πιο δημοφιλείς κυβερνοχώροι δεν σχετίζονται με το σεξ, αλλά με την πορνό εκδοχή του. Κυριαρχεί το απαγορευμένο εκεί μέσα, το διαστροφικό, το σαδομαζοχιστικό, το kinky. Εκδηλώνει άραγε αυτό το φαινόμενο μια αντίδραση του κόσμου ενάντια σε αυτά που έχει (σύζυγο, σύντροφο, φιλενάδα); Φανερώνεται έτσι μια μεγάλη τάση του κοινού να "πραγματώσει" απωθυμένα; Να ζήσει "επικίνδυνα";
Το σεξ, ανέκαθεν προκαλούσε φαντασιώσεις, το απαγορευμένο σεξ μάλιστα, προκαλούσε περισσότερες. Βλέπουμε ότι πάρα πολλοί άνθρωποι βυθίζονται, μέσω Διαδικτύου στις φαντασιώσεις τους και χάνουν, όπως πολύ σωστά παρατηρείς στο άρθρο σου, την αίσθηση της πραγματικότητας. Είναι ίσως απογοητευμένοι από την πραγματικότητα, προφανώς πιστεύουν ότι αξίζουν περισσότερα από όσα ήδη διαθέτουν, και προτιμούν να ζήσουν σε ένα φανταστικό, ή αν προτιμάμε ψηφιακό, κόσμο και όχι στην ίδια την πραγματικότητα όπου ζουν ως θεατές, όπως έλεγε ο Ντεμπόρ, ή ως καταναλωτές όπως λέει ο Τσόμσκι. Βρήκα πολύ ενδιαφέρουσα την παρατήρησή σου ότι αυτές οι διέξοδοι επιδεινώνουν μία ήδη δυσάρεστη ψυχοπαθολογία. Αν δεν έχεις κάποια ισορροπία στη ζωή σου, θα χρησιμοποιήσεις ανισόρροπα, μανιακά, το οτιδήποτε.
Αν θέλεις τη γνώμη μου Τάκη, ναι, το πορνό (ως η πιο χυδαία μορφή σεξ) όσο και το τυχαίο και απρόσωπο σεξ δεν αποτελούν απλά μία εκτόνωση γενετήσιων ορμών, αλλά εκδηλώνουν μία αντίδραση του κόσμου σε αυτά που έχει και τον περιορίζουν ασφυκτικά, ή ακόμη σε αυτά που δεν έχει και θα ήθελε να έχει μην γνωρίζοντας πως η βασική ανάγκη όλων – η αγάπη – δεν είναι κάτι που μπορεί κανείς να ‘έχει’. Και στις δύο περιπτώσεις υπάρχει αδυναμία συναισθηματικής επένδυσης στον άλλο. Και στις δύο περιπτώσεις ο άλλος λειτουργεί σαν αντικείμενο, σαν πράγμα, γι’ αυτό και τόσο μεταφορικά όσο και κυριολεκτικά κυριαρχεί ο αυτοερωτισμός και όχι η ερωτική επαφή. Σε αυτού του τύπου τις ναρκισσιστικές ‘σχέσεις’ υπάρχει απόλυτος έλεγχος και κυριαρχία – η άλλη όψη της ανασφάλειας που χαρακτηρίζει τη μεγάλη πλειονότητα των ανθρώπων – αφού δεν ρισκάρει τίποτα, δεν κινδυνεύει να πληγωθεί συναισθηματικά από τον άλλο, ενώ μπορεί να εκτονώνει τα συμπλέγματα μειονεξίας που κουβαλά μέσα του ταπεινώνοντας και εξευτελίζοντας το αντικείμενο του πόθου του.
Είναι αλήθεια πως παρόμοια φαινόμενα δεν αποτελούν εξαίρεση, αλλά μάλλον τον κανόνα από τον οποίο δεν διαφεύγουν ούτε οι οικογενειάρχες. Γιατί ακόμη και πολλοί που δεν ξεκίνησαν οικογένεια για λόγους προσωπικής ανασφάλειας, κοινωνικής επιταγής, ή οικονομικής εξάρτησης, αλλά από πραγματική αγάπη, διαπίστωσαν στην πορεία πως η αμοιβαία κατοχή και η αποκλειστική ιδιοκτησία του άλλου σκότωσε την αγάπη που αρχικά ένιωθαν γι’ αυτόν. Με αποτέλεσμα το οικογενειακό κέλυφος να γίνει ένας χώρος συναισθηματικού εγκλεισμού για αυτούς. Από τον οποίο δεν έχουν το ψυχικό σθένος και την αυτογνωσία να διαφύγουν. Παρά μόνον φαντασιωτικά και εκτονωτικά με τους τρόπους που μόλις περιγράψαμε. Νομίζω πως όσο μεγαλύτερη είναι η καταπίεση που δέχεται ο σύγχρονος άνθρωπος στη καθημερινή ζωή του (εργασία, σπίτι) τόσο μεγαλύτερη είναι η τάση φυγής του και τόσο περισσότερο απρόσωπες και φευγαλέες γίνονται οι προσωπικές σχέσεις. Η νέα τεχνολογία στις συνθήκες αυτές λειτουργεί σαν μοχλός, σαν πολλαπλασιαστής, προσφέροντας αφθονία τέτοιων επιλογών και διευκολύνοντας την μαζική αυτή φυγή και έξοδο των ανθρώπων από την πραγματικότητα. Οι άνθρωποι μπορεί να έχουν εύκολο σεξ ή να προσφεύγουν ανά πάσα στιγμή στο πορνό, όμως αποτυγχάνουν στην αγάπη. Και αποτυγχάνουν γιατί, όπως λέγει ένα παλιό γαλλικό τραγούδι, η αγάπη είναι παιδί της ελευθερίας.. Δηλαδή μιας κατάστασης ακριβώς αντίθετης από αυτήν που ζούμε καθημερινά.
Θυμάμαι ειδικούς στη δεκαετία του '80 να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, "να σώσουμε τη νεολαία από τα Oυφάδικα" έλεγαν, όπου "Ουφάδικο" τα ηλεκτρονικά παιχνίδια της εποχής. Φαντασιώνονταν στρατιές τρελαμένων εφήβων-ζόμπι να πλακώνουν στο ξύλο γιαγιάδες και παππούδες στο δρόμο. Ε, δεν λέω, κάποιοι πήραν τον κακό το δρόμο, αλλά δεν έφταιγαν γι' αυτό το Arkanoid ή το Space Defender. Καλές και άγιες αυτές οι έρευνες αλλά γιατί δεν μας διαφωτίζουν λίγο περισσότερο με τις offline συνήθειες των "εθισμένων";
Γνωρίζετε πως ανθρωπολογικές έρευνες στο Τρινινταντ έδειξαν πως οι ντόπιοι δεν διαχωρίζουν το online από το offline, διότι το Internet αποτελεί τη βασική οδό επικοινωνίας με τη διασπορά; Τι είναι όλοι αυτοί; Μοναχικοί υποψήφιοι αυτόχειρες ή ψυχοπαθολογικές προσωπικότητες; Τίποτα απ' αυτά, άνθρωποι που βρήκαν ένα εργαλείο-ελβετικό σουγιά και το εξελίσσουν αλλάζοντας τη δομή της κοινωνίας τους. Δεν βλέπω κάτι κακό σε αυτό...
Επίσης, η διαδικτυακή επικοινωνία δεν είναι απρόσωπη, όπως το τηλέφωνο δεν είναι απρόσωπο, όπως η επιστολή δεν είναι απρόσωπη. Απρόσωπο είναι το περιεχόμενο μιας επικοινωνίας, το τηλεφώνημα (από το telemarketing της γειτονιάς σας) ή το γράμμα (από την τράπεζα για ένα φοβερό νέο δάνειο).
Τέλος, μια χαρά τα πάνε τα πιτσιρίκια με την επικοινωνία, το ότι εμείς δεν μπορούμε, δεν θέλουμε, δεν γουστάρουμε βρε αδερφέ να ψάξουμε τι βρίσκεται πίσω από το pir ή το brb είναι αποκλειστικά δικό μας πρόβλημα.
Είπα τέλος; Ακυρον. Οσο για το πορνό, τι ακριβώς μας ενοχλεί; Η διαδικτυακή του ύπαρξη ή η ύπαρξή του γενικώς; Διότι το πρώτο είναι υποκρισία, όταν περίπτερα σε κάθε γωνιά της χώρας προσέφεραν επί δεκαετίες δωρεάν μαθήματα για τα βασικά της γυναικείας ανατομίας αναρτώντας το σύνολο των σχετικών περιοδικών σε κοινότατη θέα.
Ε ναι, τώρα, τέλος :-) (να και η έκφραση του συναισθήματος)
Αγαπητέ φίλε Moumouri, επίτρεψέ μου να σου πω πως με αδικείς με την κριτική σου. Μάλλον δεν διάβασες καλά το post. Δεν τα βάζω με το Διαδίκτυο ή τη νέα τεχνολογία γενικότερα. Με την άρρωστη κοινωνία τα βάζω που χρησιμοποιεί κάθε τεχνολογία με καταχρηστικό τρόπο μεγεθύνοντας το ψυχοπαθολογικό της πρόβλημα.
Ασφαλώς, οι 'εθισμένοι' είχαν πριν εθιστούν on-line κάποια ψυχολογικά προβλήματα off-line (υπάρχει κανείς σήμερα που δεν έχει;). Όμως, με τη προσκόλληση στο διαδίκτυο αυτά επιδεινώνονται σοβαρά. Εάν είχες προσέξει, θα έβλεπες πως μιλώ για το Ιντερνέτ σαν ένα θαυμάσιο και εκπληκτικών δυνατοτήτων εργαλείο. Το εργαλείο αυτό, όμως, φίλε Moumouri δεν το χειρίζονται γενικά και αόριστα οι άνθρωποι, αλλά οι άνθρωποι που ζούν, εργάζονται και σχετίζονται μεταξύ τους στην συγκεκριμένη σύγχρονη καπιταλιστική κοινωνία. Το εργαλείο μπορεί να είναι ουδέτερο από μόνο του. Η χρήση που του γίνεται, ωστόσο, δεν είναι. Εξυπηρετεί τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας μιας τρελαμένης στη ταχύτητα των αυτοματισμών για την αύξηση της παραγωγικότητας κοινωνίας. Και όπως κάθε σύγχρονο εργαλείο που προσφέρει κάποια μόχλευση σε ότι κάνουμε και είμαστε, το Διαδίκτυο λειτουργεί όχι μόνον σαν πολλαπλασιαστής εκτελεστικής δεινότητας, ταχύτητας και παραγωγικότητας, αλλά και σαν πολλαπλασιαστής υφισταμένων ψυχολογικών προβλημάτων.
Αυτό δεν το λέω εγώ. Το έχουν προβάλλει εκθέσεις διεθνών οργανισμών όπως το αμερικανικό NIOSH (Εθνικό Ίδρυμα Ασφάλειας και Υγείας στο Χώρος της Εργασίας) o ILO (Διεθνής Οργάνωση Εργασίας) κ.α. εδώ και 15 περίπου χρόνια.
Βεβαίως και οι κάτοικοι μιας χώρας (Τρίνινταντ ;) που δεν διαχωρίζουν το online από το offline πρέπει να αντιμετωπίζουν σοβαρές ψυχικές διαταραχές. Μπορεί να μην το λένε αυτό οι ανθρωπολογικές μελέτες (εκτός πεδίου τους άλλωστε), όμως εάν διάβαζες τι λένε οι ψυχοκοινωνιολόγοι για τέτοιες καταστάσεις, είμαι σίγουρος θα άλλαζες γνώμη. Τώρα εάν θα κατέληγαν υποψήφιοι αυτόχειρες όπως ειρωνικά αναφέρεις, θα σου έλεγα να μην βιάζεσαι να αποκλείσεις το ενδεχόμενο, γιατί η εμπειρία της France Telecom στη πολύ κοντινότερη σε εμάς Γαλλία θα σε διαψεύσει. Πολλοί αποδίδουν τις αυτοκτονίες αυτές στο υπερβολικό άγχος από τις νέες τεχνολογίες και το μάνατζμεντ που τις διαχειρίζεται.
Ισχυρίζεσαι ότι τα ίδια λέγανε τη δεκαετία του '80 κάποιοι ειδικοί όταν προειδοποιούσαν για τα ουφάδικα (δηλαδή τα ηλεκτρονικά παιχνίδια της εποχής) και τις αρνητικές επιπτώσεις τους. Δεν γνωρίζω εάν είχαν δίκιο. Αυτό πρέπει να καταδείξουν μεταγενέστερες μελέτες. Το μόνο που ξέρω είναι πως από τότε κύλησε πολύ νερό στ' αυλάκι και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια εξελίχθηκαν σε πολύ λιγότερο αθώα οχήματα 'απόλαυσης'. Για του λόγου το αληθές παραθέτω μέρος της ομιλίας της παιδοψυχολόγου Αλεξάνδρας Καππάτου σχετικά με τον 'Εθισμό στο Διαδίχτυο' :
"Ένας άλλος σοβαρός κίνδυνος για τον έφηβο είναι να εμπλακεί και σε παιχνίδια ενσάρκωσης ρόλων. Τα παιχνίδια αυτά λέγονται γενικά MMORPG (massively multiplayer online role playing games) και παίζονται συγχρόνως σε διάφορες χώρες από πολλούς νέους και νέες που ενσαρκώνουν ρόλους.. Στα MMORPG όποιος μετέχει ενσαρκώνει ρόλο της επιλογής του, πολλές φορές ταυτίζεται με αυτόν, χάνει τη δική του ταυτότητα που μπορεί να μην του αρέσει, νιώθει ισχυρός και ελκυστικός, και παράλληλα συναλλάσσεται διαρκώς με χιλιάδες άλλα άτομα που παίζουν συγχρόνως το ίδιο παιχνίδι από κάθε γωνιά της γης μέρα ή νύχτα, αντιμετωπίζοντας διαρκώς νέες προκλήσεις και το ενδιαφέρον του ανανεώνεται ακατάπαυστα. Παράλληλα τα παιχνίδια αυτά είναι αρκετά περίπλοκα οπότε δεν μπορείς να τα παίξεις για 20 λεπτά, αν κάτσεις δηλαδή να τα παίξεις, θα πρέπει να στυλωθείς για πάνω από 2-3 ώρες τη φορά. Πιο δημοφιλή μεταξύ αυτών των παιχνιδιών είναι τα εξής: World Warcraft, Resident evil, Everquest, Starcraft κ.λπ.
Στη χώρα μας υπάρχουν έφηβοι που μπορεί να απασχολούνται στα παιχνίδια ρόλων ξεχνώντας την ώρα. Συναντιούνται στα Ίντερνετ καφέ και μπορεί να περάσουν όλη τη νύχτα μπροστά στο αγαπημένο τους μηχάνημα." (βλ http://www.pdf-search-engine.com/%CE%A3%CE%A4%CE%9F%CE%A5%CE%A3-pdf.html).
Εξάλλου, σύμφωνα με την επιστημονική υπεύθυνο της Μονάδας Εφηβικής Υγείας της Β' Πανεπιστημιακής Παιδιατρικής Κλινικής, κα. Άρτεμι Τσίτσικα ο εθισμός στο Διαδίκτυο ορίζεται ως η "ενασχόληση με το Ίντερνετ για άντληση αισθήματος ικανοποίησης που συνοδεύεται με αύξηση του χρόνου που καταναλώνεται για την άντληση αυτού του αισθήματος. Η ενασχόληση αυτή συνοδεύεται από επιπλέον συμπτώματα που σχετίζονται κυρίως με τη μη ενασχόληση με άλλες δραστηριότητες.
Επίσης, μερικά συμπτώματα του εθισμού εφήβων στο Διαδίκτυο, σύμφωνα με την κλινική ψυχολόγο και παιδοψυχολόγο κ. Ίλια Θεοτοκά, είναι η αδιαφορία για άλλες δραστηριότητες, η μειωμένη επίδοση στο σχολείο λόγω των πολλών ωρών που περνάει ο έφηβος στο Ίντερνετ, ενώ σε προχωρημένες περιπτώσεις ο έφηβος δεν κοιμάται, παραμελεί την προσωπική του υγιεινή αλλά και αδυναμία να σταματήσει την ενασχόληση αυτή την ώρα που έχει ορίσει ο ίδιος.
Το Ίντερνετ έχει την ικανότητα να καλύψει συγκεκριμένες ψυχολογικές ανάγκες ενός ατόμου. Ένα από τα χαρακτηριστικά του μέσου που προκύπτει από τη φύση του είναι ότι μπορεί να δημιουργήσει μια «ιδανική κατάσταση εαυτού», όπως ορίζει η κ. Θεοτοκά, όπου το άτομο μπορεί να εξερευνήσει διάφορες πτυχές της προσωπικότητας του χωρίς περιορισμούς και συνέπειες.
Στο Διαδίκτυο δεν υπάρχουν άμεσες συνέπειες των πράξεων, ο χρήστης μπορεί να μπει και να βγει όποτε θέλει, ενώ μπορεί να καλύψει την όποια εξωτερική εμφάνιση, αφού δεν υπάρχει, πολλές φορές, οπτική επαφή. Ταυτόχρονα, ο έφηβος μπορεί να ενσαρκώσει διαφορετικούς ρόλους, ή να υιοθετήσει διαφορετικές ταυτότητες ανάλογα με την εκάστοτε διαδικτυακή εμπειρία, εξαιτίας της ανωνυμίας, που συνιστά κατεξοχήν χαρακτηριστικό του Διαδικτύου".
Για όλα τα παραπάνω και άλλα πολλά δες :
http://www.edugate.gr/ek-ty/17-05-09-19
http://www.evdomi.gr/pub/starcms/repository/static/articles/ar_37468_1.asp
http://archive.enet.gr/online/online_text/c=112,dt=18.01.2008,id=62418256
http://www.sigmalive.com/news/greece/203686
http://www.madata.gr/index.php?news=4938
http://www.netaddiction.com/index.php?option=com_content&view=article&id...
Με άλλα λόγια το Ιντερνέτ είναι απρόσωπο γιατί μπορεί να είναι πολυπρόσωπο : σαν τον θεό Καρνάβαλο επιτρέπει στα νέα παιδιά να μασκαρευτούν όσο και όπως επιθυμούν. Ως σύγχρονος μάγος κάνει την επιθυμία του παιδιού 'πραγματικότητα'. Όμως, την ίδια στιγμή που έτσι παραμορφώνει την προσωπικότητα και απομονώνει από συνομηλίκους, εγκλωβίζει και αγχώνει χωρίς αυτό να γίνεται αντιληπτό. Και αυτό δεν αφορά μόνον τους έφηβους αλλά και τους ενήλικες. Λίγα προβλήματα κουβαλούν αυτοί από τη ζωή τους στο Ιντερνέτ ;
Ασφαλώς και έχεις δίκιο να ισχυρίζεσαι πως υπάρχουν πιτσιρίκια που επικοινωνούν μία χαρά μεταξύ τους και μπορεί να γνωρίζονται στο Ιντερνέτ και μετά να σχετίζονται πραγματικά μεταξύ τους. Είναι, όμως, αυτός ο κανόνας ή η εξαίρεση που τον επιβεβαιώνει ; Γιατί για να συμβεί αυτό πρέπει να υπάρχει το μέτρο και μία κάποια ωριμότητα. Ωριμότητα που δεν συναντά σήμερα κανείς ούτε στους γονείς, οι οποίοι συστηματικά παραμελούν τα παιδιά τους είτε γιατί δεν έχουν χρόνο (αγχωμένοι και αυτοί από τον αυτοματισμό και την εντατικοποίηση της εργασίας τους) είτε γιατί είναι ψυχικά και συναισθηματικά απρόσφοροι, ενίοτε και για τους δύο λόγους.
Σε κάθε περίπτωση το πρόβλημα δεν είναι τόσο η γονεϊκή άγνοια του γλωσσικού κώδικα επικοινωνίας των παιδιών (χάσμα γενεών πάντα υπήρχε σε κάποιο βαθμό) που εσύ μου και τους προσάπτεις, όσο η έκπτωση της χρησιμοποιούμενης γλώσσας και κατ' επέκταση του περιεχομένου της επικοινωνίας τους. Από τα ελληνικά φθάσαμε στα greekish και από αυτά στις συντμήσεις και τις σκόπιμες λόγω ταχύτητας παραφθορές. Καταλαβαίνεις πόσο τυραννικά λειτουργεί η ταχύτητα της νέας ηλεκτρονικής εποχής στην επικοινωνία των ανθρώπων ; Αντιλαμβάνεσαι ότι με τους
Η/Υ και το Διαδίκτυο αυξήσαμε μεν την παραγωγικότητα και μέχρι πρότινος και τα εισοδήματά μας με ένα πολύ σημαντικότερο αντίτιμο, την ψυχική μας υγεία ;
Εάν όχι, μάλλον αξίζει να διαβάσεις τότε τα παρακάτω από μία πρόσφατη έκθεση για τις καταστροφικές συνέπειες του Εθισμού στο Ιντερνέτ το πόρισμα της οποίας δημοσιεύτηκε στις 21 Οκτωβρίου 2009 (βλ http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_1_21/10/2009_334226) και στην οποία περιλαμβάνεται το παρακάτω απόσπασμα :
'Aνησυχητικές διαστάσεις παίρνει το φαινόμενο του εθισμού στο διαδίκτυο, το οποίο εκτός από τις δυσμενείς επιδράσεις στην ψυχική υγεία μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στο θάνατο. Υπολογίζεται ότι το 10% του πληθυσμού των ΗΠΑ πάσχει από εθισμό στο διαδίκτυο ενώ στην χώρα μας το 18% των Ελλήνων εμφανίζουν περιοδικά ή συχνά προβλήματα μα την κατάχρηση του διαδικτύου ενώ το 1% θεωρείται ήδη εθισμένο.
Το Τμήμα Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος της Ελληνικής Αστυνομίας μέσα σε διάστημα 19 μηνών έχει παρέμβει σε τουλάχιστον 10 περιπτώσεις εφήβων που ήθελαν να αυτοκτονήσουν με τη βοήθεια του διαδικτύου, τέσσερις από τις οποίες αφορούσαν μόνο το πρώτο τρίμηνο του 2008. Οι λόγοι που οδήγησαν τους εφήβους στη συγκεκριμένη ενέργεια ήταν, όπως οι ίδιοι υποστηρίζουν, ψυχολογικά προβλήματα, περιέργεια αλλά και απώλεια μεγάλων χρηματικών ποσών μέσω πιστωτικής κάρτας σε τυχερά παιχνίδια και στοιχήματα στο διαδίκτυο. Επίσης οι παρεμβάσεις της αστυνομίας αφορούσαν και ορισμένες περιπτώσεις αποπλάνησης ανηλίκων μέσω Ιντερνετ.
Τα παραπάνω επισημαίνονται σε ανακοίνωση των νοσηλευτών Ψυχικής Υγείας του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Δάφνης Μουστακλίδου και Γιώργου Μπαλιόζογλου με θέμα «Διαδίκτυο: άλλη μια εξάρτηση σε όλες τις ηλικίες» που παρουσιάστηκε στην ημερίδα με αντικείμενη «Η θέση του νοσηλευτή σε ένα σύγχρονο σύστημα υγείας» η οποία πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη.
Οπως αναφέρεται στην ανακοίνωση τα τελευταία χρόνια ο εθισμός στο διαδίκτυο λαμβάνει ολοένα και μεγαλύτερες διαστάσεις και στην Ελλάδα. Σύμφωνα με στατιστικές, περίπου το 50% των Ελλήνων ηλικίας 20-50 ετών δηλώνει ότι κάνει χρήση του Ιντερνετ περισσότερες από τρεις ώρες την ημέρα, σε αντίθεση με τα άτομα κάτω των είκοσι, που επισκέπτονται το διαδίκτυο το πολύ τρεις ώρες την ημέρα.
Τα ποοσοστά των χρηστών του διαδικτύου στη χώρα μας έχουν υπερτριπλασιαστεί μέσα σε μία επταετία -από 9% το 1999 σε 33,7% το 2006-, αν και παραμένουν σχετικά χαμηλά σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην ημερίδα, τον Σεπτέμβριο του 2007 3,8 εκατομμύρια Έλληνες είχαν πρόσβαση του Ιντερνετ, ωστόσο στα άτομα 12-18 ετών τα ποσοστά των χρηστών άγγιζαν το 70%-80%.
Ο κίνδυνος χτυπάει την πόρτα όλο και περισσότερων ελληνικών σπιτιών, κυρίως της περιφέρειας, σύμφωνα με μελέτη της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας που δείχνει ότι ο εθισμός στο διαδίκτυο εντοπίζεται στο 8,2% των εφήβων χρηστών του διαδικτύου με χαμηλότερο ποσοστό στη Λάρισα 5,9% και υψηλότερο στο Βόλο 11,7%, που είναι σημαντικά υψηλότερα από το 1% που παρατηρήθηκε σε αντίστοιχη έρευνα στον εφηβικό πληθυσμό των Αθηνών, γεγονός που αποδεικνύει πως η επαρχία αντιμετωπίζει σοβαρότερο πρόβλημα. Συγκεκριμένα στην πόλη της Καρδίτσας το 80% των εφήβων χρησιμοποιούν ηλεκτρονικούς υπολογιστές, δύο στους τρεις πλοηγούνται στο διαδίκτυο και η κυριότερη δραστηριότητα είναι τα διαδικτυακά παιχνίδια. Ο εθισμός στο διαδίκτυο παρατηρήθηκε στο 8,7% των χρηστών και αφορά κυρίως αγόρια που πίνουν αλκοόλ και συχνάζουν σε Ίντερνετ καφέ. Σε υψηλά επίπεδα κυμαίνεται και το ποσοστό εθισμού των νέων της περιοχής των Τρικάλων σύμφωνα με τα παραπάνω μεγέθη των υπολοίπων περιοχών.
Το πρόβλημα όμως δεν επικεντρώνεται στους ανηλίκους ούτε φυσικά αφορά αποκλειστικά αυτούς. Τα συμπτώματα παραμονεύουν και τους ενήλικες, απλώς οι δικές τους ασχολίες είναι ελαφρώς διαφορετικές. Τζόγος, πορνογραφία και παράνομα διαδικτυακά ραντεβού μπορούν να παρασύρουν και τον πιο προσεκτικό ενήλικα'.
Να με συμπαθάς φίλε Moumouri για την πολυλογία και τον όγκο των στοιχείων. Αλλά το έκρινα απαραίτητο για την τεκμηρίωση των όσων ισχυρίζομαι. Ίσως μεγάλο μέρος της διαφωνίας μας να μην υπήρχε αν είχες συμβουλευθεί ανθρώπους κύρους όπως ο καναδός σκηνοθέτης Ατομ Εγκογιάν (http://www.enet.gr/?i=news.el.texnes&id=94884) και ο Ευγένιος Αρανίτσης (http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=94907)οι οποίοι, όλως τυχαίως, στη χθεσινή Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία εξέφρασαν για το Διαδίκτυο απόψεις παρεμφερείς με τις δικές μου. Αλλά πάλι, ποιός ξέρει, μπορεί και να πέφτω έξω. Το πολύ συναίσθημα στο Διαδίκτυο συχνά παρασύρει.
Μα αν το 8,2% των εφήβων χρηστών μιας περιοχής έχει πρόβλημα στη χρήση του διαδικτύου αυτό αυτομάτως σημαίνει πως το 91,8% δεν έχει, καταλήγεις σε κάποιο συμπέρασμα; Προφανώς όχι, δεν θα πετάξουμε τους μεν στον Καιάδα, αλλά γιατί να μη δούμε τι τους οδηγεί σε μια αφύσικη (;) συμπεριφορά; Τα ποσοστά που αναφέρεις στη σύγκριση επαρχιακών πόλεων-Αθήνας με βάζουν σε σκέψεις σχετικά με το πώς ζουν οι μεν και πώς οι δε, συμφωνώ στο ότι το Internet υπερτονίζει τις καταστάσεις όπως λες σε κάποιο σημείο, αλλά -πάλι- αυτό δεν είναι πρόβλημα του Internet, δεν κατηγορείς το μεγεθυντικό φακό, σωστά; Μου κάνει εντύπωση που ελαφρά τη καρδία βγάζεις... σκάρτους τους κατοίκους του Τρινιντάντ, να παρατηρήσω -αλλάζοντας γεωγραφικο παράλληλο- πως σε βόρειες χώρες τα προβλήματα με τις αυτοκτονίες προϋπήρχαν του Δικτύου;
Επίσης, χρησιμοποιώ το Internet πάνω από το 50% του χρόνου της καθημερινότητάς μου, άρα είμαι εθισμένος; Βλέπετε, το Δίκτυο είναι βασικό κομμάτι της δουλειάς μου, άρα;
Τέλος, σεβαστές οι απόψεις των ανθρώπων (κύρους ή μη) αλλά για καθεμία απ' αυτές υπάρχουν τουλάχιστον ένας αντίλογος.
Απαντάς σε ταχύτητες ιντερνετικές και με εκπλήσσεις ευχάριστα. Ίσως, όμως, αυτό εξηγεί και τις απαντήσεις που δίνεις. Το 8,7% (διάβαζε 9%) είναι περίπου ο 1 στους 10. Ένα ποσοστό ιδιαίτερα υψηλό για μία χώρα σαν την Ελλάδα όπου το Ιντερνέτ έχει λάβει μαζικές διαστάσεις τη τελευταία μόλις 10ετία. Θα το διαπίστωνες αυτό εάν διάβαζες κάποια από τα δημοσιεύματα που παρέθεσα όπου η Ελλάδα χαρακτηρίζεται ως πρωταθλήτρια στη σχετική αρνητική επίδοση. Βεβαίως αυτό δεν είναι απολύτως ακριβές. Υπάρχουν ασιατικές χώρες που προηγούνται ημών.
Οι διαφορές στα ποσοστά μεταξύ επαρχίας και Αθηνών δείχνουν ότι οι απομονωμένες και πιο περιθωριακές περιοχές (Τρίκαλα, Καρδίτσα, μικρά νησιά Αιγαίου...Τρίνινταντ ;) όπου οι άνθρωποι στερούνται κοινωνικής και κοσμικής ζωής και πλάθουν περισσότερο μοναχικούς χαρακτήρες έχουν μεγαλύτερη έφεση στο παράθυρο του Ιντερνέτ και τείνουν να εξαρτηθούν περισσότερο εύκολα από αυτά που προσφέρει.
Η διαφωνία μας - εάν τελικά υπάρχει - δεν βρίσκεται στον μεγεθυντικό φακό αλλά στο χέρι που τον κρατά και τον χειρίζεται. Και ενώ συνήθως νομίζουμε πως είμαστε εμείς αυτοί, η αλήθεια είναι κάπως διαφορετική (στη περίπτωση των εφήβων πολύ διαφορετική). Βλέπεις, ο μεγεθυντικός φακός εύκολα γίνεται παραμορφωτικός. Εξαρτάται από την απόσταση που τον κρατάς.
Όχι φίλε μου, δεν βγάζω σκάρτο κανένα. Πολύ περισσότερο τους κατοίκους του Τρίνινταντ που δεν τους γνωρίζω ούτε στην όψη. Μιλώ για καταστάσεις ασθένειας όχι αχρηστίας ή σκαρτοσύνης. Και οι ασθενείς συνήθως επιδέχονται θεραπευτικής αντιμετώπισης, δεν είναι για τον Καιάδα. Ασθενείς είναι οι γάλλοι που αυτοκτονούν και οι υπόλοιποι που δεν αντιδρούν (περεμπιπτόντως η Γαλλία είναι Μεσόγειος όχι Βόρεια Ευρώπη), ασθενείς είμαστε και εμείς όταν παρελαύνουν μπροστά μας τεκμηριωμένα τα προβλήματα και προτιμάμε να γυρνάμε το κεφάλι αλλού. Τέλος, δεν ξέρω αν είσαι εθισμένος τόσο πολύ που δουλεύεις στο Ιντερνέτ, αλλά επειδή είμαι 'ομοιοπαθής' και δεν κοιμάμαι πολύ ή καλά τα βράδια, θα σε συμβούλευα να προσέχεις.
Για τα περί κύρους που λές, τι να πω, έχεις δίκιο. Αν και θα ήθελα να γνώριζα τον αντίλογο.
Σαφώς οι αυτοκτονίες στην France Telecom είναι ένα σοβαρό θέμα, εξίσου σοβαρό με αυτοκτονίες κάποιες "μαύρες" ημέρες της Γουόλ Στριτ, αλλά αυτό πως μας οδηγεί στα περί αποξένωσης και διαδικτύου; Δεν βρίσκω σύνδεση σε αυτά τα δύο και δεν νομίζω πως το ένα (χρήση του Internet) σχετίζεται με το άλλο (αυτοκτονίες). Επί τη ευκαιρία, η Γαλλία δεν είναι ακριβώς αυτό που θα ορίζαμε μεσογειακή χώρα, αλλά ας μη διαφωνήσουμε και για τη γεωγραφία τώρα :-)
Επίσης, διαφωνώ στα περί ασθενείας. Δεν πρόκειται για ασθένεια, πρόκειται για έναν τρόπο ζωής διαφορετικό ενδεχομένως με τις δικές σου (μου, μας, σας, αδιάφορο) προσλαμβάνουσες, αλλά όχι κατ' ανάγκη χειρότερο όχι κατ' ανάγκη καλύτερο. Απλώς διαφορετικό.
Ξέρεις με τι διαφωνώ στις έρευνες που παραθέτεις; Οταν στην επαρχία η χρήση του διαδικτύου είναι σαφώς πιο περιορισμένη σε σύγκριση με τα αστικά κέντρα, πώς γίνεται και οι "προβληματικοί" να είναι περισσότεροι εκεί αναλογικά στο σύνολο του πληθυσμού; Τι κακό συμβαίνει εκεί που δεν συμβαίνει στην Αθήνα; Μήπως (αναρωτιέμαι, δεν το ξέρω) είναι σκάρτες όχι οι ψυχοσυνθέσεις αλλά οι έρευνες;
Και, τέλος, επί προσωπικού: Τι να προσέχω; Από το πρωί εργασία και χαρά, εργασία χωρίς Δίκτυο δεν νοείται, οπότε να το > 50%. Α, μια χαρά κοιμάμαι τα βράδια :-)
Όπως γνωρίζεις η πρώην κρατική "Φρανς Τελεκόμ" ιδιωτικοποιήθηκε. Στον ιδιωτικοποιημένο οργανισμό παρέμεινε ένα ποσοστό 65% των πρώην εργαζομένων στο κρατικό μονοπώλιο, που βρέθηκε αντιμέτωπο όλως αιφνιδίως με τις σούπερ-ανταγωνιστικές συνθήκες εργασίας της σύγχρονης πανευρωπαϊκής αγοράς των τηλεπικοινωνιών. Ξεκίνησε μία σειρά από πολύ στενούς ελέγχους του προσωπικού, ιδίως όσον αφορά τα "διαλείμματα" της εργασίας...σε συνδυασμό με πιέσεις που μερίδα του προσωπικού χαρακτήρισε αφόρητες, με στόχο της εργοδοσίας την μεγιστοποίηση της παραγωγικότητας. Έγινε σωρεία μετατάξεων και "εσωτερικών" μεταθέσεων και ακολούθησαν 25 αυτοκτονίες εργαζομένων. Επισήμως, απάντηση δεν υπάρχει ακόμη και γίνεται έρευνα το πόρισμα της οποίας θα γνωστοποιηθεί τέλη Νοεμβρίου.
Όμως, όποιος έχει διαβάσει τον Τζέρεμυ Ρίφκιν (Το Τέλος της Εργασίας και το Μέλλον της) γνωρίζει πολύ καλά από τα μέσα της δεκαετίας του '80 πως η παρακολούθηση και η εποπτεία της εντατικοποίησης της εργασίας των εργαζομένων είναι ηλεκτρονική (Η/Υ, Ιντερνέτ, τηλέφωνα), το προκύπτον εξ αυτής άγχος είναι συχνά εξοντωτικό και οι παρενέργειες στην υγεία των εργαζομένων πολλαπλές (κατάθλιψη, έλκος, υπέρταση, καρδιακά, εγκεφαλικά, καρκίνος, εργατικά ατυχήματα). Ο Ρίφκιν μιλά αναλυτικά για το στρες του πολιτισμού των Η/Υ και της δικτύωσής τους. Πολύ απλά, σε βάθος χρόνου σκοτώνει. Γιατί, οι αυτοκτονίες να μην αποτελούν μία ακόμη εκφανσή του ;
Όσον αφορά τα περί ασθενείας, μπορείς να διαφωνείς όσο θέλεις. Όμως, δεν πρόκειται για κάποιες προσλαμβάνουσες, δικές σου ή δικές μου. Πρόκειται για πραγματικά δεδομένα που κακώς επιλέγεις να αγνοείς. Επειδή πάει μακριά η βαλίτσα, σου παραθέτω πρόσφατο άρθρο του καθηγητή κοινωνικής ιατρικής Γ. Τούντα σχετικά με το 'άρρωστο σχολείο' στον τόπο μας
(http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=93839) και σε ρωτώ : εάν το σχολείο είναι άρρωστο, η κοινωνία τι είναι ;
Είναι δυνατόν να διαφωνείς με τις έρευνες που σου παρέθεσα και να τις βγάζεις σκάρτες επειδή, όπως λες, δεν καταλαβαίνεις πως η λιγότερο διαδικτυωμένη περιφέρεια είναι πιο προβληματική από την Αθήνα ; Ξέρω ότι προτιμάς τις έρευνες των ανθρωπολόγων, αλλά όχι κι έτσι. Είναι ότι πιο τελευταίο και επιστημονικά δόκιμο υπάρχει στην Ελλάδα στο συγκεκριμένο τομέα από ψυχολόγους και κοινωνιολόγους. Συνάδει,δε, με ανάλογα στοιχεία διεθνών ερευνών (μη με βάλεις να σου τα παραθέτω). Όμως, που βλέπεις την αντίφαση ; Άσε που η εικόνα ποικίλλει. Με μέσον όρο εθνικού εθισμού 8,2% στους έφηβους, πόλεις όπως η Λάρισα είναι χαμηλότερα. Ενώ με μέσο εθνικό ποσοστό χρηστών 75% στους έφηβους, η Καρδίτσα βρίσκεται στο 80%. Μη χάνεσαι και περίμενε τα αποτελέσματα και του σχετικού συνεδρίου τον Νοέμβριο. Νομίζω θα είναι πολύ ενδιαφέροντα.
Τέλος, όσον αφορά το προσωπικό σου ζήτημα της εργασίας στο Δίκτυο, μπράβο σου που τα καταφέρνεις τόσο καλά και κοιμάσαι αμέριμνος. Φαίνεται πως μάλλον έχεις πολύ καλό εργοδότη ή είσαι πολύ πιο νέος από μένα, μπορεί και τα δύο. Σε ζηλεύω.
Εχω την εντύπωση πως αυτό που περιγράφεις συμβαίνει από την εποχή της ανακάλυψης της φωτιάς (του τροχού, σίγουρα!) μέχρι και τις ημέρες μας. Και είναι πάντοτε μια συζήτηση που αφορά την προηγούμενη γενιά και καθόλου εκείνη που μεγαλώνει με την (κάθε) νέα τεχνολογία.
Η διαφορά της τεχνολογίας του προϊστορικού και ιστορικού ανθρώπου από αυτήν του σύγχρονου είναι τεράστια από μία και μόνη άποψη : ότι δηλαδή ο σύγχρονος βιομηχανικός και πυρηνικός πολιτισμός μπορεί ανά πάσα στιγμή να αφανίσει την ανθρωπότητα και τον πλανήτη μαζί της. Για τον λόγο αυτό είναι μεγάλο σφάλμα να μιλάμε για το ρόλο της νέας τεχνολογίας σαν ένα πρόβλημα γενεάς. Ακόμη και έτσι κρίνοντας, όμως, αφορά πολύ περισσότερο τη νέα γενεά που όχι μόνον εθίζεται περισσότερο αλλά η οποία πρωτίστως δεν έχει ακόμη ζήσει τη ζωή της...
Να μου επιτρέψεις να μη συμφωνήσω και πάλι. Κάθε τεχνολογία ενέχει τον κίνδυνο του αφανισμού. Ο χαλκός εξολόθρεψε τους ανθρώπους της πέτρας και ο σίδηρος τους ανθρώπους (τους πολιτισμούς) του χαλκού. Οι κοκινσταδόροι εξολόθρεψαν με τα όπλα τους, αφάνισαν κυριολεκτικά, τους ιθαγενείς ινδιάνους κ.ο.κ. Τα παραδείγματα δεν έχουν τέλος. Και μπορεί όντως να μην πλησίαζαν μια ολική καταστροφή του πλανήτη αλλά ήσαν ολικές καταστροφές μεγάλων τμημάτων της ανθρωπότητας.
Οσο για το δεύτερο,η διαφωνία μου είναι ως προς το εξής: η νέα γενιά δεν έχει ζήσει και δεν πρόκειται να ζήσει τη ζωή ΜΑΣ. Θα ζησει τη δική της ζωή.
Δεν αναφέρεσαι σε κινδύνους αφανισμού, αλλά σε ιστορικά γεγονότα αφανισμού που φυσικά δεν θα μπορούσα να αμφισβητήσω. Όμως, κατά ένα όχι και τόσο παράδοξο τρόπο, το επιχείρημά σου αυτοακυρώνεται. Γιατί εάν το ιστορικό προηγούμενο εφαρμοσθεί σήμερα, ο κίνδυνος της ολικής καταστροφής που ο ίδιος παραδέχεσαι θα γίνει πραγματικότητα.
Εν πάση περιπτώσει, το παραπάνω ήταν ένας απλό παιχνίδι λογικής. Ξέχνα το. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι στον δύσκολο αγώνα της ζωής απαραίτητη προϋπόθεση είναι η αισιοδοξία. Και εσύ, το αναγνωρίζω, θάλλεις από δαύτη.
Καλό για όλους θα ήταν - περισσότερο για τα παιδιά μας - την όποια αισιοδοξία να βασίζουμε στην αναγνώριση, ανάδειξη και καταπολέμηση των καυτών προβλημάτων μας, ανεξαρτήτως γενεάς.
ΥΓ. Ποτέ δεν είπα να ζήσουν οι νέοι τη δική ΜΑΣ ζωή. Αρκεί να ζήσουν.
Θα ζήσουν!
Αρκεί να συνεχίσουμε να παλεύουμε μαζί τους!!!
Ως εκπαιδευτικός, θα ήθελα να σας πληροφορήσω ότι περίπου το 50% των μαθητών του λυκείου, τζογάρει σήμερα στο Ίντερνετ. Όπως ορθά επισημαίνουν οι κ. Καλλωνιάτης και Αθανασόπουλος, η πρόσβαση στο Ίντερνετ γίνευται κυρίως με μανιακό, υπερβολικό, παθολογικό τρόπο, ειδικά από τους νέους. Έχετε ποτέ μπει σε chat room νέων; Οι συζητήσεις ξεκινάνε στις 5 το απόγευμα και τελειώνουν στις 5 το πρωί. Πότε ξεκουράζονται για να έρθουν στο σχολείο;
Σχετικά με το πορνό, δεν με ενοχλεί η διαδικτυακή του ύπαρξη, αλλά ούτε και η ύπαρξή του γενικώς. Με ενοχλούν τα τόσα πολλά άρρωστα site και η παθολογική προσκόλληση την οποία περιγράφει ο κ.Καλλωνιάτης.
Αγαπητέ vip, για μένα το πρόβλημα είναι οτι το 50% των μαθητών τζογάρει και οχι οτι το 50% των μαθητών τζογάρει στο internet. Επίσης πρόβλημα είναι οτι οι Ελληνες σε τεράστιο ποσοστό τζογάρουν σε καζίνα, σε ΟΠΑΠ, σε καφενεία αλλά ΚΑΙ στο internet. Αυτή το παρακμιακό φαινόμενο προφανώς δεν οφείλεται στην ύπαρξη των νέων τεχνολογιών αλλά σε βαθύτερα κοινωνικά αίτια.
Ανήκω σε μια γενιά που στα τέλη της δεκαετίας του '70 και αρχές της δεκαετίας του '80 είχε πέσει με τα μούτρα "με μανιακό, υπερβολικό, παθολογικό τρόπο" στην τρέλα των μηχανών. Δέκα από τους συμμαθητές μου, τότε, στο Λύκειο είχαν σκοτωθεί σε κόντρες και ατυχήματα. Κάθε γενιά έχει τις μανίες της και την κόλασή της. Ομως πάντοτε αυτό δεν συνέβαινε;
Ας μην δαιμονοποιούμε λοιπόν το Internet...
Τόσο μέσα από την αρχική ανάρτηση όσο και από τα σχόλια πιστεύω ότι βλέπουμε τις δύο όψεις του νομίσματος αλλά και κάτι άλλο. Ένα νέο νόμισμα.
Βλέπουμε τις δυνατότητες που προσφέρει το διαδίκτυο αλλά και τις παγίδες που μπορεί να κρύβει γιατί? Διότι είναι ένα νέο στοιχείο του τρόπου ζωής που όσοι δεν γαλουχηθήκαμε με αυτό το μαθαίνουμε ο καθένας με το ρυθμό του (ανάλογα και με τις απαιτήσεις της εργασίας κλπ). Κάποιοι το εντάσσουν με μεγαλύτερη επιφύλαξη στην καθημερινότητα τους, κάποιοι πέφτουν περισσότερο ενθουσιωδώς "με τα μούτρα".
Το γεγονός όμως ότι "το μαθαίνουμε" σημαίνει ότι δεν έχουμε μια ξεκάθαρη στάση για να δείξουμε στους νεώτερους, που, γεμίζοντας το δικό μας κενό, προχωράνε στη ζωή τους διαμορφώνοντας την με τη νέα παράμετρο, το νέο δεδομένο, τη διαρκή επικοινωνία με τις όποιες υγιείς, ή στρεβλές, ή νοσηρές ακόμα εκφάνσεις της.
Οι σημερινοί νέοι θα περάσουν από την τρέλα του διαδικτύου όπως εμείς περάσαμε από άλλες κι άλλες. Εδώ συμφωνώ με τον ANemos. Η επόμενη ή η μεθεπόμενη ακόμα γενιά είναι αυτές που θα έχουν μια πιο κατασταλαγμένη σχέση με τις τεχνολογίες αυτές, ή τουλάχιστον θα έχουν μια πιο ξεκάθαρη σχέση με την ταχύτατη ανάπτυξη και εξέλιξη τους.
Μέχρι τότε, ας προσπαθήσουμε να εκμεταλλευτούμε τα πλεονεκτήματα έστω κι αν πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα ανταλλαγή απόψεων που υπό άλλες συνθήκες δεν θα ήταν δυνατή όπως αυτή εδώ.
Όσο για παράγοντες όπως τα τυχερά παιχνίδια ή η αποξένωση και η επιφανειακότητα των σχέσεων, φοβάμαι ότι το διαδίκτυο δεν είναι παρά ένας μεγεθυντικός φακός που φέρνει πιο κοντά στα μάτια μας προβλήματα που ούτως ή άλλως θα εμφανίζονταν με κάποιον τρόπο μέσα στη διαρκή μεταβολή των κοινωνικών δομών που ζούμε.
Εγώ νομίζω ότι τον αδικήσαμε λίγο τον Κώστα σε αυτό το ενδιαφέρον κείμενο/μελέτη, αφού δεν συζητήσαμε και πολύ για την ίδια την αποξένωση, που ήταν το θέμα του, αλλά εστιαστήκαμε περισσότερο στο Ίντερνετ. Είναι όμως καλό να ξεκαθαρίζουν τα πράγματα και να μοιράζονται οι ευθύνες και τα κείμενα του moumouri και του Anemou βοήθησαν πολύ. Θα συμφωνήσω με τον Dreams Revenge πάνω στον μεγεθυντικό φακό που μας φανερώνει πράγματα που μερικές φορές δεν θέλουμε να παραδεχτούμε ότι υπάρχουν.
Μετά τις τελευταίες δύο παρεμβάσεις, για τις οποίες ευχαριστώ ιδιαίτερα τους συνομιλητές μας, νιώθω την ανάγκη να επανέλθω στο θέμα ακόμη μία φορά. Το ερέθισμα μου έδωσε περισσότερο η επιχειρηματολογία του Dreams Revenge, η οποία συγκλίνει με την άποψη που εξέφρασε ο φίλος ANemos, ότι δηλαδή πρόκειται για ένα πρόβλημα παροδικό που έχει να κάνει περισσότερο με την δυσκολία προσαρμογής των μεγαλυτέρων στις νέες τεχνολογίες, παρά με κάποιες κακές συνήθειες που αναπτύσσουν ούτως ή άλλως οι νέοι και τυχαίνει σήμερα να εκφράζονται μέσα από το Διαδίκτυο (αν αλλοιώνω άθελά μου κάτι απ’ όσα ελέχθησαν με διορθώνετε).
Μακάρι φίλοι μου να μπορούσα να συμμεριστώ αυτήν την αισιοδοξία σας. Γνωρίζω πως είμαι από τους πλέον απαισιόδοξους της παρέας όσον αφορά την ανθρώπινη κατάσταση και το μέλλον της (ελπίζω να δω κάποιο φως από τη Συνδιάσκεψη της Κοπεγχάγης), σε σημείο που να μην μπορώ να μιλήσω με βεβαιότητα για ‘μεθεπόμενη’ γενιά. Βλέπετε στο κρίσιμο ευρύτερο ερώτημα εάν η ανθρωπότητα σήμερα προοδεύει, η απάντηση που δίνω είναι αρνητική έως εξόχως αρνητική. Σκέφθηκα, λοιπόν, μήπως αυτή η αρνητική θεώρηση των πραγμάτων επηρεάζει την κρίση μου. Όμως και η εσωτερική συνάφεια και η λογική συνοχή κάποιων επιχειρημάτων που προτάθηκαν νομίζω πάσχει.
Εδώ θα περιοριστώ για λόγους ουσίας σε δύο.
Το πρώτο, αφορά τον παραλληλισμό της φούριας των νέων για το Ιντερνέτ με ένα είδος νεανικής τρέλας που, όπως ειπώθηκε, και εμείς κάποτε είχαμε για άλλα πράγματα αλλά θα περάσει. Και, μάλιστα, ότι είναι ζήτημα χρόνου να κατασταλάξει και να ξεκαθαρίσει η σχέση της νέας γενιάς με την τεχνολογία αυτή. Η αντίρρησή μου είναι διπλή. Δεν νομίζω ότι το Ιντερνέτ μπορεί να συγκριθεί με τη τρέλα που είχε πχ η γενιά του ANemos με τα μηχανάκια όταν και τότε χάνονταν νεαρές ψυχές στην άσφαλτο χωρίς εμφανή λόγο και αιτία. Το Ιντερνέτ δεν αποτελεί μία μόδα, ένα συλλογικό χούγιο, δεν αποτελεί καν μία νεανική τρέλα. Γιατί δεν αφορά μόνον τους νέους. Ξεχάσαμε ότι το 70% των πολιτών της Δύσης και το 50% των ελλήνων χρησιμοποιούν σε καθημερινή βάση το Ιντερνέτ ; Αποτελεί, αντίθετα, έναν νέο μαζικό τρόπο επικοινωνίας, εργασίας και ζωής για όλους. Το Ιντερνέτ δεν είναι περαστικό. Ήλθε για να μείνει στη ζωή μας. Και φυσικά να την αλλάξει εντελώς. Επίσης, είναι πιστεύω λάθος να λέμε πως σε 1-2 γενιές θα ξεκαθαρίσει και θα κατασταλάξει η σχέση μας με τις νέες τεχνολογίες. Γιατί στο μεταξύ, οι τεχνολογίες αυτές θα έχουν εξελιχθεί πολύ περισσότερο και ταχύτερα. Κυρίως, όμως, γιατί η σχέση μας με τη τεχνολογία ξεκαθαρίζει μόνο στο βαθμό που έχει ξεκαθαρίσει η σχέση μας με την κοινωνία. Όσο η σχέση με τη κοινωνία παραμένει νεφελώδης και σκοτεινή, υποταγμένη σε ειδικές εξουσίες, μεμονωμένα συμφέροντα και χαλκευμένες δοξασίες, η σχέση μας με τη τεχνολογία θα τελεί πάντα υπό καθεστώς σύγχισης και εξάρτησης.
Το δεύτερο επιχείρημα που προβλήθηκε και θα ήθελα να σχολιάσω συνδέεται με την κυρίαρχη στο διάλογο αντίληψη για το ρόλο που διαδραματίζει η νέα τεχνολογία στις ανθρώπινες σχέσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι το Ιντερνέτ παρομοιάστηκε αρκετές φορές από τους συνομιλητές μου με ένα μεγεθυντικό φακό. Με ένα εργαλείο, δηλαδή, που όπως είπε ο DR μας ‘φέρνει πιο κοντά στα μάτια μας προβλήματα που ούτως ή άλλως θα εμφανίζονταν με κάποιο τρόπο’. Απαντώντας στον vip, ο ANemos τόνισε μάλιστα χαρακτηριστικά : ‘για μένα το πρόβλημα είναι ότι το 50% των μαθητών τζογάρει και όχι ότι το 50% των μαθητών τζογάρει στο Ιντερνέτ’. Η ‘εργαλειακή’ αυτή αντίληψη και προσέγγιση της τεχνολογίας γενικά και του Ιντερνέτ ειδικότερα έχει την τάση να εμφανίζει αμφότερα ουδέτερα σε σχέση με τις κοινωνικές καταβολές και επιπτώσεις τους. Σαν να έχουν, δηλαδή, έναν παθητικό ρόλο και όλα να εξαρτιώνται από τη χρήση που καθένας ατομικά τους κάνει. Συμπέρασμα : εάν δεν ήταν με το εργαλείο αυτό να κάνει κάποιος κάτι κακό, θα έβρισκε άλλο τρόπο να το κάνει.
Θα μπορούσε, άραγε, να ισχυριστεί κανείς το ίδιο και για ότι καλό κάνει το εργαλείο αυτό ; Δεν νομίζω,. Εξ ου και η μοναδική επανάσταση του Ιντερνέτ. Στο παράδειγμα που μόλις αναφέρθηκε, υπάρχει ένα απλό ερώτημα που δεν εξετάζεται : μα εάν το 50% των μαθητών τζογάρει και τζογάρει αποκλειστικά μέσω Ιντερνέτ, τότε απλούστατα δεν θα τζόγαρε καθόλου εάν δεν υπήρχε το Ιντερνετ, ή δεν έκανε χρήση του Ιντερνέτ, ή σωστότερα εάν δεν έκανε ανεξέλεγκτη χρήση του Ιντερνέτ. Μήπως τζόγαρε πριν ανακαλυφθεί το Ιντερνέτ ; Όχι βέβαια. Θα έβρισκε, μήπως, άλλο εργαλείο τόσο προκλητικά προσιτό να τζογάρει ; Ποιό είναι, λοιπόν, αυτό και γιατί δεν το έχει βρει κανείς μέχρι σήμερα ; Βεβαίως, τα ψυχολογικά, οικογενειακά και κοινωνικά προβλήματα που βρίσκονται πίσω από τη τάση των νέων να τζογάρουν θα παρέμεναν. Δεν θα εξελίσσονταν, όμως, σε κάτι χειρότερο όπως είναι ο εθισμός στον τζόγο, η πιθανή οικονομική καταστροφή μιας οικογένειας και, αλίμονο, μερικές φορές η απόπειρα αυτοκτονίας. Στο σημείο αυτό ακριβώς βρίσκεται η διαφορά μας. Το Ιντερνέτ και οι Η/Υ δεν αποτελούν κάποια παθητικά εργαλεία, από τη στιγμή που μας φέρνουν σε επαφή με όλο τον κόσμο και κυρίως με την οργανωμένη κοινωνία και τις υπηρεσίες που αυτή προσφέρει εκμεταλλευόμενη αμφότερα. Τα προβλήματα που κουβαλάμε μέσα μας ‘στοιχίζονται’ με τις έτοιμες λύσεις που οι πολυεθνικές μας προσφέρουν με το αζημίωτο στο Ιντερνέτ σαν ψυχαγωγία, ενημέρωση, εκπαίδευση και εργασία. Υπό αυτή την έννοια, το Διαδίκτυο παίζει ενεργητικό ρόλο στην εμφάνιση και εξέλιξη ορισμένων προβλημάτων.
Βεβαίως, υπάρχει και η άλλη πλευρά του φεγγαριού. Η μη ελεγχόμενη κοινωνία που εκφράζεται συνειδητά και ψάχνεται μέσα από την ίδια τεχνολογία. Μην έχετε, όμως, καμία αμφιβολία για το ποιός έχει το πάνω χέρι. Έτσι, τα προβλήματα μεγεθύνονται από τον φακό-εργαλείο. Δεν τα φέρνει απλά πιο κοντά μας, τα διογκώνει. Μεγάλη η διαφορά. Αν δεν υπήρχε ο φακός αυτός, τα προβλήματα πάλι θα εκφράζονταν με κάποιο τρόπο - όπως σωστά ισχυρίζεται ο ANemos - μόνο που αυτό θα συντελούνταν στην αρχική εμβρυακή τους μορφή ή την νηπιακή τους βαθμίδα εξέλιξης, όχι γιγαντωμένα και περιπλεγμένα όπως τείνουν τώρα να γίνουν.
Αυτά για την ώρα και πολύ καληνύχτα σας γιατί φθάσαμε περασμένα μεσάνυχτα και αύριο είναι εργάσιμη.